Opinion nga Mohamad Ali Harisi – Redaktor i jashtëm në “The National”
9 tetor 2025
Të dyja palët do të këmbëngulin se kanë fituar. Kjo është klasike për Lindjen e Mesme gjatë luftës. Por e vërteta është më pak e lavdishme: ushtarakisht, diplomatikisht dhe strategjikisht, Izraeli është më i dobët, ndërsa Hamasi po përpiqet të mbijetojë.
Dy vjet e dy ditë pas sulmeve të Hamasit më 7 tetor, rajoni ka shpenzuar jetë dhe burime vetëm që lufta të përfundojë aty ku ka qenë gjithmonë e destinuar të arrijë — përsëri në tryezën e negociatave, me debate mbi afatet dhe logjistikën.
Marrëveshja e armëpushimit e arritur në Sharm el-Sheikh mund të shënojë një rrugë të rëndësishme drejt stabilitetit rajonal, duke krijuar hapësirë për një marrëveshje më të gjerë e gjithëpërfshirëse — një që mund të përfshijë edhe lojtarët e mëdhenj tradicionalë të fuqisë, përfshirë Iranin.
Për momentin, megjithatë, gjykimi politik është i qartë: Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu dhe luftërat e tij në rajon kanë dështuar të “ndryshojnë fytyrën e Lindjes së Mesme”, ashtu siç kishte premtuar qeveria e tij ekstremiste.
Izraelitët humbën strategjikisht, ndërsa Gazanët u shkatërruan
Z. Netanyahu, i cili ka kaluar 24 muaj duke u përpjekur të shpallë fitore për të mbuluar dështimin e tij për të parandaluar sulmet e Hamasit, kërkoi të paraqiste Izraelin si “policin e rajonit”, duke autorizuar goditje ndërkufitare dhe duke vendosur precedentë të rinj.
Megjithatë, ai nuk gjeti asnjë përfundim strategjik — dhe rezultati është lufta më e gjatë e Izraelit, që duket se po mbyllet me më pak mundësi, më shumë kritikë dhe një ulje diplomatike.
Vizionin e tij për një “Spartë të vogël” e ktheu në diçka më të ngjashme me një Kore të Vogël të Veriut: e frikshme, gjithnjë e më e izoluar dhe pothuajse e përjashtuar nga komuniteti ndërkombëtar.
Marrëveshja e miratuar tani nuk është fitorja transformuese që ai kishte premtuar.
Është një tërheqje e menaxhuar, përmes një armëpushimi, shkëmbimit të pengjeve dhe të burgosurve, çarmatosjes graduale të Hamasit dhe një administrate të përkohshme ndërkombëtare për Gazën.
Çmimi njerëzor i Gazës
Bilanci në Gaza flet vetë.
Dhjetëra mijëra janë të vdekur, shumë të tjerë të plagosur, dhe të tëra lagjet janë fshirë nga harta.
Shkalla e humbjes është përtej imagjinatës.
Spitalet janë boshatisur, familjet janë shpërndarë nëpër tenda dhe rrënoja, dhe një e tërë gjeneratë po kalbet mes mbeturinave të qytetit.
Sipas një komisioni hetimor të OKB-së, lufta e Izraelit, e klasifikuar si gjenocid, ka vrarë mbi 67,000 palestinezë, shumica dërrmuese civilë.
Kjo është gati 55 palestinezë për çdo izraelit të vrarë më 7 tetor.
Sipas rrjedhjeve të inteligjencës së ushtrisë izraelite, qëllimi i deklaruar ishte “të vriteshin të paktën 50 palestinezë për çdo izraelit të vrarë” – si një “mesazh” për brezat e ardhshëm, si palestinezë ashtu edhe izraelitë.
Kjo nuk është fitore; është një nivel shkatërrimi që do të jehon për dekada edhe brenda vetë Izraelit.
Izraeli mes iluzioneve dhe realitetit
Për Izraelin, zgjedhja është më e qartë se ç’e pranon politika e tij e djathtë:
ai mund të përfitojë nga kjo pauzë taktike për t’u rimbushur dhe rifilluar luftën,
ose mund më në fund të shkëmbëjë tokë dhe iluzione për kufij dhe normalitet, duke pranuar zgjidhjen me dy shtete si rrugën e vetme përpara.
Përpjekja e Izraelit për të ripërshkruar kufijtë e frikës përmes forcës dhe për të rishkruar rregullat e përballjes ka zbuluar gjithashtu kufijtë e saj.
Po, Hezbollahu është goditur rëndë; po, Irani ka provuar përballjen e drejtpërdrejtë; po, Huthi-t janë ndëshkuar.
Por asnjëri nuk është rrëzuar.
Fronti verior përfundoi me armëpushim, dhe Hezbollahu është ende gjallë.
Rrjetet e tjera të Iranit janë përkulur, por jo thyer.
Dhe ndërsa konflikti zgjatej, izolimi diplomatik i Izraelit thellohej.
Gjithçka që Netanyahu pretendoi se kishte ndryshuar, tani duket e përkohshme.
Presioni arab dhe dështimi i atentatit në Doha
Nuk ishte vetëm mungesa e strategjisë që na solli këtu.
Dështimi i Izraelit për të vrarë udhëheqësit kryesorë të Hamasit në Doha ishte një nga pikët e kthesës që ndryshoi kalkulimet.
Kryeqytetet arabe ushtruan presion të vërtetë, duke kërkuar që çdo “ditë pas” të shërbejë për prosperitet, jo hakmarrje.
Katari dhe Egjipti kanë mbajtur barrën e ndërmjetësimit.
Emiratet e Bashkuara Arabe e kanë bërë të qartë se aneksimi është një rrugë pa krye, dhe partnerët e tjerë të Gjirit kanë sinjalizuar se normalizimi varet nga realizmi politik.
Mesazhi më në fund u kuptua: nuk do të ketë rend rajonal të ndërtuar mbi rrethime të përhershme dhe ndëshkime kolektive.
Çfarë vjen tani
Tani fillon puna thelbësore:
Si do të çarmohet Hamasi?
Kur dhe si do të tërhiqen forcat izraelite?
Kush do të sigurojë pikat kufitare, do të paguajë rrogat dhe do të nënshkruajë faturat e rindërtimit?
Në letër, gjithçka është e parashikuar.
Në praktikë, do të jetë një luftë e gjatë diplomatike, nëse armët qëndrojnë të heshtura.
Për palestinezët – përgjegjësi e madhe
Për palestinezët, kjo është një rreze shprese, por edhe një mal përgjegjësie.
Çfarëdo sistemi që të krijohet në Gaza, ai duhet të jetë legjitim për të qeverisur, mjaftueshëm i disiplinuar për të ruajtur rendin në mes të rrezikut të bandave dhe milicive, dhe mjaftueshëm përfaqësues për të bashkuar Gazën me Bregun Perëndimor të pushtuar.
Propozimi amerikan përfshin një rrugë drejt njohjes së shtetit palestinez, e shkruar qartë — dhe nuk duhet marrë lehtë.
Përfundimi
Për Izraelin, zgjedhja mbetet e njëjtë:
ose vazhdon luftën, ose më në fund zgjedh paqen reale përmes zgjidhjes me dy shtete.
Për rajonin, mësimi është i dukshëm:
Vendet që do të lulëzojnë nesër janë ato që ndërtojnë mirëqenie më shpejt se sa ndezin luftëra.
Ky është ndryshimi i vërtetë që i duhet fytyrës së Lindjes së Mesme. / pregatiti bota-islame.com
